Ochrona głowy w pracy

jest podstawowym wymogiem dla osób wykonujących prace w przemyśle górniczym, hutniczym, energetycznym, budowniczym i leśnictwie. Ochrona głowy dotyczy stanowisk pracy w obiektach wysokiego składowania materiałów (magazyny), wszędzie tam gdzie pracownik jest narażony na uszkodzenia mechaniczne przez elementy spadające, wystające, czy siły ściskające. Zabezpieczenie tej części ciała jest niezbędne przy wykonywaniu prac narażonych na ryzyko urazów i uderzeń tj. fabryki, place budowy, kopalnie, cegielnie, zakłady metalurgiczne, zakłady betonów i zakłady przemysłu ciężkiego. Tego typu prace należą do najniebezpieczniejszych, stąd pracodawcy są zobowiązani do spełnienia podstawowych warunków jakim jest ochrona i bezpieczeństwo pracy pracowników. Odpowiednio przystosowany przemysłowy hełm ochronny spełniający wszelkie normy BHP zapewni pracownikowi nie tylko komfort podczas wykonywania pracy, ale głównie zabezpiecza jego głowę przed ewentualnymi zagrożeniami, chroniąc go przy tym przed niebezpieczeństwem utraty swojego zdrowia i życia.

Konstrukcja przemysłowych hełmów ochronnych

Przemysłowe hełmy ochronne mogą być zróżnicowane przede wszystkim ze względu na ich zastosowanie, jednak posiadają one podstawowe elementy budowy tj:

Skorupa- zbudowana zazwyczaj z tworzywa ABS lub polietylenu, stanowi zewnętrzną część hełmu, nadaje mu odpowiedni kształt oraz wygląd, w momencie ewentualnego urazu lub uderzenia pochłania powstałą energię przekazując ją następnie do wewnętrznej części hełmu czyli więźby. Skorupa bezpośrednio ochrania głowę pracownika przed kontaktem
z przedmiotami i elementami niebezpiecznymi. W zależności od modelu wyposażona jest
w daszek o różnej długości, posiada obrzeże w kształcie ronda lub rynienki umożliwiającej odprowadzanie wody, otwory wentylacyjne, gniazda zaczepowe służące do przytwierdzania nauszników nahełmowych, osłony na twarz, lampy. Skorupa hełmu jest elementem bazowym, który pełni funkcję konstrukcji do mocowania pozostałych elementów ochrony osobistej pracownika.

Więźba- to wewnętrzna i najważniejsza część hełmu przemysłowego, jest
w bezpośrednim kontakcie z głową użytkownika i stanowi trzon ochrony tej części ciała przed niebezpiecznymi urazami. Więźba jest przymocowana do skorupy hełmu, w chwili uderzenia lub upadku przyjmuje jego energię, ma za zadanie amortyzować i rozkładać wytworzoną energię na górną powierzchnie głowy. Ta część hełmu ochronnego jest wykonana najczęściej z taśm tkanych z włókien syntetycznych lub tez pasków polietylenowych, ponadto może być wyposażona w dodatkową warstwę wykładziny, która zabezpiecza głowę przed kontaktem
z elementami twardymi, chroniąc tym samym przed uszkodzeniami głowy.

Pas główny kasku ochronnego - stanowi opaskę dla głowy, jest zabezpieczeniem dla czoła oraz podstawy czaszki głowy pracownika. Pas główny oraz więźba stabilizuje cały hełm podczas jego użytkowania, jest połączony z potnikiem, odpowiedzialnym za pochłanianie potu wydzielanego podczas pracy z czoła użytkownika.

Pasek podbródkowy kasku ochronnego - pełni funkcje pomocniczą, zapobiegając odchylaniu czy spadnięciu z głowy użytkownika. Jeżeli więźba hełmu przemysłowego wraz z pasem głównym stabilnie obejmuje część potyliczną głowy, stosowanie pasa podbródkowego nie jest wymagane.

Rodzaje przemysłowych hełmów ochronnych

Hełmy lekkie - mają za zadanie zabezpieczyć głowę pracownika w momencie zagrożenia uderzeniem o nieruchome, twarde przedmioty i powierzchnie mogące wywoływać urazy
i otarcia skóry głowy. Hełmy lekkie powinny spełniać normy PN-EN 812:2002.

Hełmy ochronne- tego typu hełmy stanowią zabezpieczenie głowy użytkownika w momencie jego zagrożenia przed spadającymi przedmiotami. Elementy spadające uderzając bezpośrednio na głowę, mogą spowodować nieodwracalne w skutkach uszkodzenia czaszki, mózgu lub kręgów szyjnych człowieka. Hełmy ochronne powinny spełniać normy PN-EM 397:1997.

Wysokoskuteczne hełmy ochronne - pełnią funkcję ochronną w przypadku wystąpienia niebezpiecznego uderzenia przez przedmioty spadające z dużą energią, posiadające ostre krawędzie, przed upadkiem z dużą siła na twarde powierzchnie lub upadkiem z wysokości. Zabezpiecza czaszkę użytkownika przed uszkodzeniami mechanicznymi na różnych stanowiskach pracy. Hełm spełnia wymogi normy PN-EN 14052: 2006(U).

Jaki hełm ochronny wybrać?

Dokonując zakupu przemysłowego hełmu ochronnego należy dobrać jego typ do rodzaju wykonywanych prac. Hełm powinien być odpowiednio dopasowany do głowy użytkownika tak, aby zabezpieczał przed możliwymi urazami głowy oraz nie stanowił dyskomfortu podczas wykonywanych prac. Podczas wyboru hełmu ochronnego należy zwrócić szczególną uwagę na następujące zasady:

• w przypadku gdy praca wiąże się z częstym pochylaniem przez użytkownika, należy zadbać aby hełm ochronny był wyposażony w pasek podbródkowy lub dobrze ukształtowany pas główny (dobrze przylegający do części potylicznej głowy). Takie rozwiązanie uniemożliwi zsunięcie się kasku ochronnego z głowy, a co za tym idzie zmniejszy ryzyko ewentualnego wypadku,
• wybór kasku ochronnego wyposażonego w otwory wentylacyjne, będzie właściwym rozwiązaniem dla pracowników wykonujących prace związane z dużym wysiłkiem fizycznym oraz odbywających się w wysokich temperaturach,
• dla osób wykonujących prace przy urządzeniach pod napięciem elektrycznym, odpowiednim wyborem będą hełmy spełniające normy elektroizolacyjne z oznakowaniem „440V AC”,
• hełmy ochronne posiadające odpowiednie normy antyelektrostatyczne będą należytym rozwiązaniem dla osób wykonujących prace gdzie może wystąpić zagrożenie wybuchem,
• jeżeli stanowisko pracy wymaga zastosowania innych elementów ochrony indywidualnej pracownika, należy wybrać hełmy ochronne wyposażone w niezbędne otwory do mocowania takich ochron np. nauszniki przeciwhałasowe, osłona twarzy,
• podczas wykonywania prac przy których istnieje zagrożenie na oddziaływanie odprysków stopionego metalu, należy wybrać hełm oznaczony symbolem „MM”, który jest odporny na niebezpieczne działanie takich czynników,
• jeżeli podczas wykonywanych prac może występować zagrożenie bocznym zgnieceniem głowy, odpowiednim wyborem będzie hełm ochronny o podwyższonej odporności (oznaczenie „LD”),
• dokonując wyboru hełmu ochronnego, należy wziąć pod uwagę czy podczas wykonywanej pracy nie wystąpi zagrożenie przez silne substancje chemiczne.

Czas użytkowania hełmu ochronnego

Jeżeli hełm ochronny uległ uszkodzeniu z powodu silnego uderzenia lub upłynął termin jego użytkowania określony przez producenta, należy go wycofać z użytkowania. Hełm ochronny należy zabezpieczyć, przechowywać i konserwować zgodnie z zaleceniami producenta. Kaski ochronne wykonane są z tworzyw sztucznych, przy prawidłowym użytkowania ich trwałość wynosi co najmniej 3 lata od daty produkcji. Czas wytrzymałości na użytkowanie hełmu ochronnego może zostać skrócony przez ekstremalną jego ekspozycję na promieniowanie słoneczne lub działanie silnych środków chemicznych.